NIEUWE BOEKEN IN DE KAST

01kast

Geregeld komt er een nieuw boek bij in onze funeraire boekenkast.
Enkele daarvan stellen wij jullie voor.

214 kast

Inge Schriemer (red.)
Relieken
Uitgever: W Books, Zwolle 2018, ISBN 978-94-625-8280-4, gebonden softcover, 216 blz., ca. 200 afbeeldingen in kleur en zwart-wit,  € 24,95

tekst achterflap:
Relieken zijn een universeel fenomeen. In deze publicatie worden voor het eerst relieken uit verschillende religies, culturen en tijden samengebracht en in een breed perspectief geplaatst. Relieken zijn overblijfselen of tastbare aandenkens aan bijzondere personen waar mensen een speciale betekenis aan toedichten. Ze voorzien in een menselijke behoefte: het onzichtbare tastbaar maken en dichtbij brengen.
Wat is de kracht van relieken? Wat brengt mensen ertoe om duizenden kilometers af te leggen om in hun nabijheid te komen, of er veel geld voor neer te tellen om ze in bezit te krijgen? Wat verwachten zij van die veelal onooglijke voorwerpen? Waarom worden ze gekoesterd in de meest kostbare houders? En: doet echtheid eigenlijk ertoe?
Dit boek gaat over relieken van boeddhistische, christelijke, islamitische en joodse heiligen en wonderdoeners. Maak ook kennis met relieken van historische helden, politieke kopstukken, sporthelden en popsterren, romanfiguren en voorouders. Laat u inspireren door vele gekoesterde krachtbronnen en de bijzondere verhalen die ermee verweven zijn. Werken van een aantal hedendaagse kunstenaars bieden bovendien een verrassend eigentijds perspectief op dit eeuwenoude fenomeen.

commentaar:
Dit boek is uitgegeven bij de tentoonstelling Relieken in Museum Catharijneconvent in Utrecht (12.10.2018 t/m 03.02.2019).
Na het zien van de tentoonstelling besef je ineens dat jij thuis ook relieken hebt, overblijfselen uit je eigen verleden, waar je veel waarde aan hecht en die herinneringen oproepen aan (overleden) dierbaren. In mijn geval zijn dat o.a. de eerste steen van het (inmiddels verdwenen) huis van mijn pake & beppe en de petroleumlamp, waarbij ik geboren ben, omdat wij thuis geen elektriciteit hadden.
Dat is de kracht van deze tentoonstelling: altijd en overal hechten mensen waarde aan relieken = overblijfselen, niet alleen in alle religies, maar ook in het profane leven. En dat wordt getoond, zowel op de tentoonstelling als in het boek. Want na een aantal inleidende hoofdstukken over de rol van relieken in religies en cultuur, worden in het deel Galerij alle relieken getoond en beschreven.


215 kast

Francine Püttmann (redactie)
Hier ligt begraven. De oude joodse begraafplaats van Wageningen
Uitgever: Walburg Pers, Zutphen 2018, ISBN 978-94-6249-316-2, gebonden hardcover, 135 blz., € 29,95

tekst achterflap:
Ingeklemd tussen de huizen ligt de oude Joodse begraafplaats van Wageningen aan De Bleijk. Deze is in 1667 opgericht op de 'Sandcuil', een stuk grond in de zandafgraving aan de oostzijde van de stad dat deel uitmaakte van de Stads buitenbleek.
Tot 1925 werden hier de overledenen van de Joodse Gemeen ten Wageningen, Veenendaalen Rhenen begraven. Nu zijn er 227 grafstenen te zien, maar er liggen veel meer mensen begraven. De geschiedenis van de begraafplaats, de vertaling van alle stenen en informatie over de achtergrond van de stenen staan vermeld in Hier ligt begraven. Met een index en een plattegrond zijn begraven personen ook makkelijk te vinden.

commentaar:
In dit fraai uitgegeven boek op oblong formaat staat eigenlijk alles wat er over deze joodse begraafplaats te vertellen valt: de geschiedenis 1667-1929, het register Memorie van Joden die alhier begraeven sijn 1727-1759 en van alle zichtbare 227 stenen een foto en beschrijving (Hebreeuws en transcriptie).
Wat niet te vertellen valt, ligt onder de grond. Er zijn namelijk veel meer personen begraven, dan het aantal (nog) zichtbare grafstenen en dan er in het Memorie genoemd worden. In het begin van de 19e eeuw deed zich het, overigens niet onbekend voor joodse begraafplaatsen, verschijnsel voor dat de begraafplaats met zand werd opgehoogd, nadat de bestaande stenen waren platgelegd. Omdat de begraafplaats vol was, kon zo toch verder worden begraven.


216 kast

Herman Staring
Tot het einde der tijden. Een kleine geschiedenis van de begraafplaats aan de Bergweg in Velp
Uitgever: Stichting Behoud RK Begraafplaats Bergweg Velp 2018, ISBN 978-9031314-6, gebonden hardcover, 207 blz., € 19,95, te bestellen bij Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

tekst achterflap:
Herman Staring (1944, Arnhem) is oud-docent geschiedenis en -journalist. Toen hem werd gevraagd medewerking te verlenen aan de totstandkoming van een boek over de landelijk bekende begraafplaats aan de Bergweg in Velp, stemde hij, de plek kennende van eerdere bezoeken, direct daarmee in. Het leven van de onzichtbare overledenen laten zien door het zo nauwkeurig mogelijk te reconstrueren, stelde hij zich ten doel. Vaak gebeurde dat op basis van archiefgegevens, soms middels een interview met nabestaanden, en soms ook, als het niet anders kon, met enige fantasie, maar dan wel in de juiste historische context. Zo werd het leven beschreven van meer dan 100 personen die in de periode van 1874 tot en met 2018 op die prachtige begraafplaats te rusten zijn gelegd.

commentaar:
Feit, fictie en fantasie zijn de kernwoorden voor dit boek. Het is meer ‘een kleine geschiedenis van het dorp Velp’ geworden dan ‘een kleine geschiedenis van de begraafplaats aan de Bergweg in Velp’, zoals de ondertitel van het boek luidt. Het is een prettig leesbaar boek geworden, hoewel schrijver Herman Staring soms behoorlijk aan zijn grote duim heeft zitten zuigen. Om een voorbeeld te noemen: over Peter Mac Evoy (p.80) is niets bekend, toch krijgt hij een heel levensverhaal mee, eindigend met zo kan het gegaan zijn. En zo staan er meer speculatieve verhalen in het boek, waarin de schrijver zich verplaatst in de (overleden) hoofdfiguur. Het leukste verhaal vind ik dat over het trouwe hondje (p.34), dat na de dood van zijn jonge baasje telkens terugkeert naar zijn graf tot de vader er genoeg van krijgt en een stevig gietijzeren hek voor om het graf heen bestelt. Tot op de dag van vandaag staat het hek er en geeft het graf een allure die niet zo was bedoeld. (sic!)
Met trots wordt ook geregeld het boek van Jan Siebelink Knielen op een bed violen gememoreerd. De vader van Jan had een kwekerij naast de begraafplaats, gescheiden door een heg. De protestantse Jan Siebelink zou op deze katholieke begraafplaats al een plekje hebben gereserveerd.
Vanwege zijn enthousiasme zal ik de schrijver maar niet kwalijk nemen, dat hij er ook wel eens feitelijk naast zit. Zo was bv. een lijkenhuisje op de begraafplaats niet bedoeld om naast lijken ook mensen met een besmettelijke ziekte in quarantaine te houden (p.34). En toen er in 1829 een verbod kwam op het begraven in kerken, gold dat ook voor mensen met een eigen grafkelder (p.16), behalve het Koninklijk Huis.
Voor Velpenaren is het boek zeker een must.

217 kast

Lieve Blancquaert
Last Days. Hoe de wereld afscheid neemt
Uitgever: Hannibal 2018, ISBN 978-94-9267-758-7, gebonden hardcover in oblong formaat, 256 blz., € 35,50

tekst achterflap:

''Elke dag sterven er ongeveer 155.500 mensen, zo'n twee per seconde, en ooit zal het ook mijn dag zijn.
- Maar. Eerst wil ik oud worden. Het liefst van al stokoud en kranig, bazig ook. Laat mij maar niet dat meegaande, oude, beige vrouwtje worden. Laat mij niet angstig worden voor wat buiten is. Laat mij vrij zijn, dansen, kussen en bewegen. Laat mij lachen en laat mij zijn. Met rimpels, plooien en hangend vel. Wat hou ik van dit leven, maar laat mij oud worden en vriendschap sluiten met het onbekende mysterie van de dood.'' - Lieve Blancquaert -
In Birth Day en Wedding Day onderzocht Lieve Blancquaert hoe we onze kinderen verwelkomen en hoe we liefhebben. Met dit laatste deel maakt ze de cirkel rond en vertelt ze hoe mensen overal ter wereld ouder worden en afscheid nemen, aan de hand van prachtige beelden en ontroerende verhalen uit verschillende culturen en godsdiensten.
Lieve Blancquaert ontmoet vrolijke eeuwelingen, rouwenden, doden, goeroes en grafdelvers. Ze bezoekt bejaardentehuizen, gezondheidsinstellingen, mortuaria en begrafenisondernemingen en woont feestelijke begrafenissen en pakkende dodenrituelen bij. Het westerse taboe dat op de dood rust, wordt in de meeste culturen overstegen door een natuurlijke omgang met het levenseinde. De zielen en zelfs de lichamen van de overledenen horen voor altijd bij de levenden.
Meer dan een boek over sterven is Last Days dan ook een krachtige, ongeziene ode aan het leven.

commentaar:
Vers uit de doos stinkt dit boek (lijkenlucht?), maar als je er dan snel van achter naar voren doorbladert, verdwijnt niet alleen die onaangename geur, maar zie je ook al snel dat je  een fraai boek te pakken hebt, een groot en dik (27,1 x 23,5 x 3,2 cm) en gewichtig (1,5 kg) boek.
Het is het derde boek van Lieve Blancquaert in een serie over belangrijke levensmomenten: Birth Day, Wedding Day & Last Days.
In Last Days heeft ze 10 locaties bezocht: Sun City-Arizona, Torajaland-Sulawesi, Okinawa, Accra, Havana, Varanasi, Oaxaca de Juárez, Ramba, Herent en Brussel. In mooie persoonlijke en ontroerende verhalen vertelt zij, hoe men op de verschillende locaties omgaat met de dood, gevolgd door een serie foto’s. De term Last Days kan variëren van de laatste levensjaren tot de laatste levensdagen tot de dagen na de dood.
Van andere volkeren en culturen kunnen wij nog veel leren hoe om te gaan met de dood, daarom heeft Blancquaert het boek een mooie opdracht meegegeven: Ik draag dit boek op aan het leven.

218 kast

André Chabot
Têtes de Lits (Hoofdeinden)
Uitgever: Edition Galerie Koma-Mons, Maison de la  Culture-Tournai, Mémoire Nécropolitaine-Paris, 2018
16,6 x 16,5 cm, gebrocheerd, 180 blz., 154 zwart-wit foto’s, prijs: à € 10,00
Te bestellen via http://lamemoirenecropolitaie.fr, onderdeel chabotostore.

In de serie Collection Carré Noir sur Fond noir (serie zwart vierkant op een zwarte achtergrond) is deel 15 met foto’s van André Chabot verschenen. Het zijn boekjes, waarin elke keer een bepaald thema aan bod komt en uitgedrukt wordt in 100-150 zwart-wit foto’s, die zijn genomen op begraafplaatsen overal ter wereld.
Het zijn boekjes met prachtige foto’s, die je geregeld ter hand kunt nemen om door te bladeren.
In deel 15 heeft André Chabot 153 keer een gisant gefotografeerd, een overledene die liggend op een (doods)bed is afgebeeld.

Reeds verschenen:
1. Moustaches de Pierre (stenen snorren)
2. 100 anges passent (100 engelen komen voorbij)
3. Chagrin de marbre (verdriet in marmer)
4. Les petites âmes mortes (de kleine dode zielen)
5. Jardins héroïques (heroïsche tuinen)
6. Concert de silence (stilteconcert)
7. Que le masque tombe (laat het masker vallen)
8. Bestiaire de l’au-delà (dierenwereld van het hiernamaals)
9. Chapelets d’osselets (kransen van beenderen)
10. Pied à terre d’éternité (optrekjes voor de eeuwigheid)
11. Mes pères sous les draps verts (mijn voorvaderen onder de groene zoden)
12. Les Loges Funèbres (funeraire loges)
13. Portes à Faux (aan de verkeerde kant van de deur)
14. Le Crucifié Conforme (de gekruisigde volgens A. Chabot)

219 kast

André Chabot
1914-1918 Maudite soit la Guerre • Damn the War
Uitgever: Husson Edition, Bruxelles 2018, ISBN 978-2-930955-03-2, gebonden hardcover, 25 x 25 cm, 94 blz., zwart-wit foto’s,  € 30,00
Te bestellen via http://lamemoirenecropolitaie.fr, onderdeel chabotostore.

achterflap:
In 1922, the Mayor of Gentioux (Creuse), a former World War I soldier who was gassed, erected a rare war memorial to honour those killed in combat. An orphan points to the inscription “Damn the War”, as well as the names of fifty-seven fellows citizens who lost theur lives. The local authorities refused to recognise the memorial and it was not until 1985 that it was officialy inaugurated. Each year, pacifists gather together in front of the memorial.
André Chabot, the grandson of the gassed soldier, vistits cemeteries throughout the world searching for the final resting placces of those who were tragically swept up in that deadly and absurd conflict. “Damn the War” perfectly sums up his goal: to show the war for what it was so that it is never again seen as a possible solution to global confilcts.

commentaar:
‘Die verdomde oorlog’, deze term karakteriseert de Tweede Wereldoorlog het best, een oorlog waarin een handjevol generaals om hun gelijk te krijgen miljoenen jongens de dood injoegen
.
Het boek is tweetalig, Frans en Engels.
Na een inleidende tekst van Micel Husson met enerzijds zoete plaatjes, waarin kinderen Frankrijk in oorlog verheerlijken en anderzijds gruwelijke foto’s, waarin de Duitsers als beesten worden afgeschilderd, vertelt André Chabot het verhaal van zijn opa Georges Coste: Gevallen op het veld van eer? Nee. Zelfmoord door ophanging? Ja.
In Franse dienst werd Coste naar het front gestuurd, raakte diverse malen gewond, maar werd telkens opnieuw ingezet. Na een gifgasaanval werd hij voor de rest van zijn leven invalide verklaard door de artsen, maar tegengewerkt door de Staat. Toen zijn vrouw (en verpleegster) in 1970 stierf, was dat verlies te groot voor hem.
In een zestigtal zwartwit foto’s van oorlogsgraven en oorlogsmonumenten ‘verwoordt’ André zijn antimilitarisme en eert daarmee ook zijn opa.

Op de Webshop van Stichting Dodenakkers
zijn veel funeraire boeken te vinden (15% korting voor donateurs),
zie https://www.dodenakkers.nl/webshop.html
Ik vond er deze keer onderstaande boekjes

220 kast

Leon Bok en Gerard ter Heijne
Begraven en zorgen - 125 jaar begraafplaats Sint Barbara in Amsterdam
Uitgever: Begraafplaats Sint Barbara, Amsterdam 2018, softcover, 64 blz., € 9,95

website:
Sint Barbara aan de Amsterdamse Spaarndammerdijk is in 1893 in gebruik genomen. De begraafplaats werd als ‘Roomsch-katholiek’ kerkhof aangelegd. De ‘Dodenakker De Liefde’ aan het Lange Bleekerspad, in die dagen de enige eigen begraafplaats van katholiek Amsterdam, dreigde te klein te worden.
Rond 1912 werd ‘De Liefde’ als kerkhof opgeheven. Alle stoffelijke resten werden overgebracht naar Sint Barbara en daar herbegraven.
De oude begraafplaats ‘De Liefde’ werd een park, het Bilderdijkpark, genoemd naar de straat waaraan het ligt. Het voormalige ‘knekelhuis’ staat er nog, maar is inmiddels tot restaurant omgebouwd. In november 2017 is op Sint Barbara een gedenksteen geplaatst ter nagedachtenis aan hen die destijds op ‘De Liefde’ zijn begraven en nu rusten op Sint Barbara. Op deze steen, staande aan het begin van de hoofdlaan, worden ook allen herdacht die op Sint Barbara zijn begraven, maar van wie het graf niet meer kenbaar is.

commentaar:
Een jubileum, in dit geval het 125 jarig bestaan van begraafplaats Sint Barbara in Amsterdam, is altijd een mooie aanleiding terug te kijken naar het begin en naar de ontwikkelingen, maar ook om vooruit te kijken. Specifieke hoofdstukjes zijn gewijd aan de heilige Barbara, de kapel en de familie Degenkamp, die al drie generaties de begraafplaats beheert.
In de inhoudsopgave wordt het hoofdstukje Enkele bijzondere grafmonumenten niet genoemd, maar het is er wel, op blz. 41-47 en er liggen interessante persoonlijkheden.

221 kast

Ad Denisse (red. en samenstelling)
Van goede grond en laatste gang. Rooms-katholieke begraafplaats te Dordrecht
Uitgave bij het 125-jarig bestaan van de Rooms-katholieke begraafplaats te Dordrecht, 2006, softcover, 84 blz., € 10,-

commentaar:
Dit is een wel heel katholiek boekje geworden. Hoewel het is uitgegeven bij het 125-jarig bestaan van de katholieke begraafplaats, gaat het nauwelijks (blz. 45-47) over de begraafplaats zelf.
Het eerste deel is gewijd aan Katholiek Dordrecht en haar doden (p. 15-33) over de geschiedenis van het katholieke begraven in Dordrecht & Ontwikkeling van begraafplaats en grafkunst in de katholieke traditie (p. 35-42) over katholiek begraven in het algemeen.
Het tweede deel Een nieuwe kruisweg (p. 49-79) staat los van de begraafplaats en zet naast elkaar de 14 kruiswegstaties in de parochiekerk van O.L.Vrouw en Alle Heiligen in Chesterfield (Eng.) en de uitbeeldingen in klei van Lya Vollering over de lijdensweg en de dood van haar moeder in 2002-2003.

222 kast

Maroesja Brits & Joop van Markesteijn
Een ontmoeting met levens die voorbij zijn. Honderd jaar Kovelswade
Uitgave van Stichting Het Utrechts Monumentenfonds in het driemaandelijkse blad SteenGoed, nr.39, dec. 2004, cahier, 39 blz., € 4,-

commentaar:
Deze publicatie is uitgegeven in het tijdschrift Steengoed bij gelegenheid van het honderd jarig bestaan van begraafplaats Kovelswade. Beschreven wordt de geschiedenis van de begraafplaats van 1904-2004 en een rondwandeling langs 33 graven, niet in eerste instantie van bekende personen uit Utrecht en omgeving, maar omdat ‘een graf trok onze aandacht soms door de vorm van de steen, soms door het gebruikte materiaal, soms door de teksten en symbolen’.
Bij elk graf staat een biografie en een foto. Vanwege de slechte kwaliteit van de zwart-witte foto’s zul je de wandeling zelf moeten doen om te kijken hoe het grafteken eruit ziet, het boekje kan daarbij als leidraad dienen.

223 kast

The Dutch Cemetery at Goshinji: Stories of Exchange and Cooperation
Published in November 2017 by the Embassy of the Kingdom of the Netherlands, Tokyo, softcover, 37 blz., niet in de handel verkrijgbaar.

tekst website:
https://hollandkyushu.com/nl/publicatie-brochure-en-folder-over-de-hollandsche-begraafplaats/ 
PUBLICATIE BROCHURE EN FOLDER OVER DE ‘HOLLANDSCHE BEGRAAFPLAATS’
Ter gelegenheid van de voltooiing van de Omotemonbashi Brug van Dejima, zijn een brochure en tweetalige folder over de ‘Hollandsche Begraafplaats’ bij de Goshinji Tempel in Nagasaki gepubliceerd door de Nederlandse ambassade in Tokio. De brochure vormt een introductie van de verschillende facetten van de begraafplaats – haar geschiedenis, huidige staat en vooruitzichten – en van de personen en organisaties die betrokken zijn bij dit kleine stukje Nederland midden in Nagasaki. De brochures, die in twee talen is uitgegeven, is getiteld ‘The Dutch cemetery at Goshinji: Stories of Exchange and Cooperation.’
De Hollandsche Begraafplaats werd gevestigd vlakbij de Boeddhistische tempel Goshinji, kort nadat de VOC haar factorij naar het eiland Deshima verplaatste in 1641.  Voor meer dan 200 jaar werd de begraafplaats gebruikt voor vele begrafenissen voor de Europese bewoners van Deshima. Aanvankelijk verbood de Tokugawa regering het gebruik van grafstenen uit angst voor een Christelijke opstand.  De oudste grafsteen is die van Hendrik Duurkoop die overleed op weg naar Nagasaki in 1778. Het is daarmee tevens de oudste grafsteen van een Europeaan in Japan. De laatste person begraven in de Hollandsche Begraafplaats is Janus Rhijnhoud, een Nederlandse handelsman die in Nagasaki in 1870 overleed en op wiens grafsteen de naam van een Japanse vrouw genaamd Yatsuhashi staat gegraveerd.  De Hollandsche Begraafplaats herbergt 41 grafstenen, waarvan elf zonder inscriptie.  De begraafplaats, door al deze jaren heen beschermd door Goshinji, vormt een tastbaar bewijs van de Nederlandse aanwezigheid in Nagasaki en voorziet in belangrijke inzichten in de historische relaties tussen Japan en Nederland.