NIEUWE BOEKEN IN DE KAST

01kast

Geregeld komt er een nieuw boek bij in onze funeraire boekenkast.
Enkele daarvan stellen wij jullie voor.

238 kast

Reinhard Haller

Totenbretter. Brauchdenkmäler in Niederbayern und der Oberpfalz

Uitgever: Morsak Verlag, Grafenau 1990, ISBN 3-87553-362-3, gebonden hardcover, 347 blz.

te koop via bol.com (19,-) of amazon.nl (15,-)

binnenflap:

Nun nimmt Haller ein Thema auf, das, rechnet man die bisherigen Beiträge zur Ethnologie des ‘Totenbrettes’ zusammen, als längst abgehandelt gelten könnte. Aber der Autor will hier Bekanntes nicht einfach mit anderen Worte wiederholen, sonderne neue Materialien und Sichtweisen anbieten. Es geht dem Verfasser primär um die Erschliessung unbekannter Quellen, um die Veröffentlichung mündlicher, in Feldforschung gewonnener Überlieferungen, um die systematische Bearbeitung noch nicht ausgewerteter Flächenerhebungen und um die fotografische Verdeutlichung von Erscheinungen, wie sie sich in etwa zweihundert Jahren ergeben haben. Vorliegender Band beschreibt die Vergangenheit und die Gegenwart von Dingen, die nicht nur formal dargestellt werden dürfen, sondern immer in ihrer praktischen Funktion gesehen werden müssen. Diese Lebens- und Brauchorientierung offenzulegen und gleichzeitig aufzuzeigen, dass Niederbayern und die Oberpfalz die grösste zusammenhängende ‘Totenbretter’-Landschaft bilden und der Brauch des Totengedenkbretteraufstellens dort bis zum heutigen Tage, freilich unter veränderten Vorzeichen, geschieht, sind nur drei der Aspekte, die in diesem Buch beleuchtet werden.

commentaar:
Al een tijdlang bezit ik een oude ansichtkaart Totenbretter im Bayer.Walde. Nu ik ben begonnen aan het nieuwe thema ‘het houten grafteken’ op deze website en dit boek op het spoor kwam, heb ik het aangeschaft. En ook nog goedkoop (15,-), want het is een prachtig boek vol informatie en foto’s van een gebruik dat ook eens in Nederland moet hebben bestaan:
opbaarplanken, waarop de overledene naar het graf werd gedragen. Daarna werd de plank versierd en kwam op het graf of werd samen met andere planken ter herinnering langs de weg opgesteld.  Het gebruik was aanvankelijk gemeengoed in alle Duitstalige landen. En het bestaat nu nog steeds, maar alleen in Neder-Beieren en Opper-Palts.
Bij het lezen en bekijken van het boek krijg ik zin om tijdens een vakantie enkele plaatsen met veel Totenbretter te bezoeken, maar dan wel nadat de coronacrisis is overwonnen.

227 kast

Alex Vallentgoed

De Mummie van Purmerend. En andere opmerkelijke verhalen over de Oude Begraafplaats aan de Nieuwstraat in Purmerend.

Uitgever: SBOP, Purmerend 2020, ISBN 978-94-6402-445-6, hard cover, 111 blz., de prijs van het boek is € 15,00 en het is te bestellen door een mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

uit de SBOP Nieuwsbrief van:
Het boek gaat over de bewoners van de Oude Begraafplaats aan de Nieuwstraat in Purmerend. Veel oud Purmerendse inwoners hebben daar tussen 1664 en 1960 hun laatste rustplaats gevonden.
De Oude Begraafplaats telt ruim 600  graven en 450 monumenten. Ieder graf heeft zijn eigen verhaal. Al 20 jaar wordt er door vrijwilligers gewerkt aan het in stand houden van dit 17e eeuws monument.
In die periode zijn er veel verhalen boven water gekomen. Deels uit eigen onderzoek, maar ook vertelt door deelnemers aan rondleidingen die regelmatig gegeven worden.
Een deel van deze verhalen zijn gebundeld in dit boek. Het zijn opmerkelijk vertellingen die het meer dan waard zijn om voor de toekomst vast te leggen.
Daarnaast wordt ook de geschiedenis van het begraven in Purmerend beschreven en is er een overzicht van de verschillende begraafplaatsen die Purmerend sinds 1358 had en nog steeds heeft.
Uiteraard wordt er uitgebreid ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van Oude Begraafplaats zelf.
Hoewel het onderwerp zich daar niet standaard voor leent, leest het toch als een spannend jongensboek.

commentaar:
Dat een begraafplaats een stenen archief is, mag inmiddels wel algemeen bekend zijn. Zo’n archief kun je op verschillende manieren bekend maken. Een droge opsomming van feiten, begraven personen, grafmonumenten, stijlen, etc. Tenslotte is een begraafplaats -excusez le mot- een ‘dooie boel’ of toch niet? Je kunt een begraafplaats echter ook ‘tot leven wekken’. Dat is in Purmerend op twee manieren gedaan, ten eerste door de oprichting van de Stichting Behoud en herstel Oude Begraafplaats Purmerend, die het bovengrondse deel van de begraafplaats weer op de historische kaart van Purmerend heeft gezet. En ten tweede door aandacht te besteden aan het ondergrondse deel van de begraafplaats, m.a.w. welke verhalen zijn er te vertellen over hen die hier zijn begraven? En dat gebeurt in dit boek vanaf blz. 26 onder de titel Opmerkelijke verhalen. En al is de vergelijking met een
spannend jongensboek enigszins overdreven, schrijver Alex Vallentgoed weet op een smakelijke wijze een stuk geschiedenis van Purmerend weer tot leven te wekken, niet alleen van bekende Purmerenders, maar ook van de gewone man of vrouw: geëlektrocuteerd en gemummificeerd, gestikt in een gehaktbal, de oudste bewoonster van de begraafplaats, twee keer een drieling geboren en snel daarna gestorven, huwelijksperikelen, enz., het is maar een greep.
Lees het maar zelf, van harte aanbevolen.


240 kast

Thomas Hilhorst

Van goudakker naar dodenakker. Algemene begraafplaats Harderwijkerweg 34 Dieren.
Uitgever: Wencel Maresch Journalistieke Producties, ISBN: 978-90-808838-9-5, hard cover, geheel full colour,  80 blz., € 17,50

achterflap:
De eerste algemene begraafplaats van de gemeente Rheden ligt in Dieren. Deze laatste rustplaats uit 1842 is een rijksmonument en herbergt een schat aan historie. Ter plaatse is er funeraire cultuur uit de 19e, 20e en 21e eeuw aanwezig. Dit boek beschrijft de geschiedenis van de begraafplaats. Het geeft uitleg over de symboliek op de graven en beschrijft diverse begraven personen uit lang vervlogen tijden.

commentaar:

Commentaar heb ik eigenlijk niet op dit soort boekjes en zeker niet negatief. Het is mooi vormgegeven en vertelt de geschiedenis van de begraafplaats, vanaf de aanleg in 1842 aan de ‘Goudakkers’ (vandaar de titel) tot de bevordering tot rijksmonument in 2001. Een apart hoofdstuk is gewijd aan de grafsymboliek aan de hand van voorbeelden op deze begraafplaats. En tot slot worden er een aantal personen besproken, die nationaal of lokaal bekend waren en hier zijn begraven. En het boekje is voorzien van fraaie foto’s. Zo’n boekje kan mooi dienen als voorbeeld voor andere begraafplaatsen.