NIEUWE BOEKEN IN DE KAST

01kast

Geregeld komt er een nieuw boek bij in onze funeraire boekenkast.
Enkele daarvan stellen wij jullie voor.

186 kast

André Chabot
Le Crucifié Conforme (De gekruisigde volgens A. Chabot)
Uitgever: Edition Galerie Koma-Mons, Maison de la  Culture-Tournai, Mémoire Nécropolitaine-Paris, 2017
16,6 x 16,5 cm, gebrocheerd, 180 blz., 157 zwart-wit foto’s, prijs: à € 10,00
Te bestellen via http://lamemoirenecropolitaie.fr, onderdeel chabotostore.

In de serie Collection Carré Noir sur Fond noir (serie zwart vierkant op een zwarte achtergrond) is deel 14 met foto’s van André Chabot verschenen. Het zijn boekjes, waarin elke keer een bepaald thema aan bod komt en uitgedrukt wordt in een honderdtal zwart-wit foto’s, die zijn genomen op begraafplaatsen overal ter wereld.
Het zijn boekjes met prachtige foto’s, die je geregeld ter hand kunt nemen om door te bladeren.
In deel 14 heeft André Chabot Jésus-Christ Superstar … de cimetières gefotografeerd, maar in plaats van de gebruikelijke 14 kruiswegstaties heeft hij de route uitgebreid tot 157 staties  … op foto’s.

Reeds verschenen:
1. Moustaches de Pierre (stenen snorren)
2. 100 anges passent (100 engelen komen voorbij)
3. Chagrin de marbre (verdriet in marmer)
4. Les petites âmes mortes (de kleine dode zielen)
5. Jardins héroïques (heroïsche tuinen)
6. Concert de silence (stilteconcert)
7. Que le masque tombe (laat het masker vallen)
8. Bestiaire de l’au-delà (dierenwereld van het hiernamaals)
9. Chapelets d’osselets (kransen van beenderen)
10. Pied à terre d’éternité (Optrekjes voor de eeuwigheid)
11. Mes pères sous les draps verts (Mijn voorvaderen onder de groene zoden)
12. Les Loges Funèbres (Funeraire loges)
13. Portes à Faux (Aan de verkeerde kant van de deur)


André Chabot heeft iets met begraafplaatsen. Hij noemt zichzelf ‘Specialist in begraafplaatsen en funeraire kunst’. Hij is fotograaf, journalist, kunstenaar en ontwerper van grafmonumenten. Maar het is vooral zijn fotoverzameling, die indrukwekkend is en bestaat uit meer dan 195.000 foto’s. Overal ter wereld heeft hij op begraafplaatsen gefotografeerd en fotografeert hij nog, altijd in zwart-wit. Daarnaast maakt hij funeraire installaties, de zogenaamde phantasmobjets. Geregeld zijn er van hem exposities, waar ook ter wereld.
Op zijn websites www.andrechabot.com en http://lamemoirenecropolitaine.fr kun je zijn werk zien: een rondleiding door het rijk van de dood; terugkomst gegarandeerd.
Op de laatstgenoemde website laat Anne Fuard, de partner van André Chabot ook geregeld haar videofilmpjes zien, die zij heeft gemaakt op begraafplaatsen of rond funeraire thema’s.

187 kast

André Chabot - Jean-Pierre Denefve - Jacky Legge - Valeria Tassinari
Portes à Portes (Van poort tot poort)
Uitgever: Edition Galerie Koma-Mons, Maison de la  Culture-Tournai, Mémoire Nécropolitaine-Paris, 2017
16,6 x 16,5 cm, gebrocheerd, 84 blz., 54 kleurenfoto’s, prijs: à € 5,00, te koop bij Galerie Koma in Mons.

In hetzelfde formaat als de boekjes van André Chabot (16,6 x 16,5 cm) heeft galerie Koma in Mons dit boekje uitgegeven met teksten over en foto’s van een aantal poorten van begraafplaatsen.

188 kast

Jacky Legge
Le Cimetière du Sud Tournai. Cent sépultures du périmètre historique 1838-1860
Uitgever: Hainaut, Culture et Démocatie, 2013
ISBN 978-2-87537-051-8, softcover, 240 blz., €15,00

achterflaptekst:
Cet ouvrage met en évidence la cohérence architecturale du périmètre historique (1838-1860) d’une des plus intéressantes nécropoles de Wallonie, le cimetière du Sud, à Tournai.
Il se penche sur cent tombes, de type néoclassique essentiellement, avec quelques beaux exemples néoromans et néogothiques, des quelque 256 concessions qui constituent le périmètre. Le description et la transcription des épitaphes sont souvent suivis d’élements biographiques et d’échos des funérailles de défunts qui patricipèrent à la vie politique, économique, sociale, militaire, artistique, intellectuelle, philosophique… de la ville de Tournai, mais aussi de la province et même du pays.
Les commentaires permettent une approche de la symbolique et de l’imagerie funéraires. Chaque sépulture est representée par, au moins, un cliché.

commentaar:

Bij zijn keuze van 100 historische graven heeft Jacky Legge (leider van la Maison de la Culture de Tournai en conservator van de begraafplaatsen van Tournai) een keuze gemaakt uit de 256 graven die pal aan de rand (le périmètre), dus langs de muur (vier zijden) van de begraafplaats liggen. Een interessante invalshoek, maar hier ook een logische, want daar liggen op het Cimetière du Sud in Tournai de persoonlijkheden, die van grote invloed zijn geweest op het politieke, economische, sociale, militaire, artistieke, intellectuele en filosofische leven van Tournai, de provincie en zelfs van het land.
Af en toe wel taaie kost!

189 kast

 ds. Peter Ros
Een monument voor een monument… De Joodse begraafplaats in Hasselt
Uitgever: Brochure van de Stichting Herdenking Joods Leven Zwartewaterland, 35 blz., te bestellen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. à € 7,50 + € 2,50 portokosten.

commentaar:

Bij zijn vertrek uit Hasselt schreef dominee Ros deze brochure over de joodse begraafplaats in Hasselt.
In de brochure wordt het verhaal achter de 22 grafstenen verteld. De opschriften op de grafstenen zijn in de brochure te vinden. Daarnaast staat er informatie in over het verleden, de begraafplaats en de mensen die er liggen. Het is aldus dominee Ros, een monumentje voor de mensen die hier geleefd hebben.

190 kast

Tamara Ingels (red.)
Memento Mori. De begraafplaats als educatieve ruimte
Uitgever: ASP (Academic and Scientific Publishers), Brussel 2017
ISBN 978-9-057-18687-5, carréformaat softcover, 187 blz.,  € 29,95

achterflaptekst:
MEMENTO MORI. GEDENK TE STERVEN 
Een praktisch inspiratieboek voor gidsen, leerkrachten en iedereen die begraafplaatsen door heel andere ogen wil leren zien.

Begraafplaatsen zijn bijzondere plekken die ons naar de essentie van het leven brengen. Ze doen ons nadenken over de zin van het leven, over afscheid nemen en herdenken. Begraafplaatsen brengen mensen samen in een ritueel verband en zijn een gezamenlijke bestemming in de meest donkere uren van hun leven.
Velen verloren er hun hart. Het zijn plekken van rust en tomeloze inspiratie, een vindplaats van rituelen, maar ook van mensen en hun verhalen. Wie ze waren, wat ze verwezenlijkten en hoe ze in het leven stonden. Ze tonen ons de aard van het leven: goedgevuld, vol ontdekkingen, vol verwondering.
Voor de professionele bemiddelaar is de begraafplaats een educatieve ruimte. Gidsen, leerkrachten en begeleiders verwonderen hun toehoorders en vormen de brug naar dat wat het publiek niet kan zien.
Memento Mori kwam tot stand vanuit de praktijk van bemiddelaars en experten. De rijke vakkennis van de experten is een inspiratiebron voor werkvormen en bemiddelingswijzen. De unieke samenwerking tussen maar liefst dertien auteurs maakt Memento Mori tot een handboek voor de bemiddelaar, meer nog, tot een inspiratie- en een leesboek bestemd voor iedereen die de begraafplaats door heel andere ogen wil zien.

commentaar:
Als leraar levensbeschouwing deed ik (RB) jaarlijks in mei met de leerlingen van 5VWO veldwerk op het Oude Kerkhof in Valkenswaard. Het vormde een onderdeel van het thema Eindigheid, waarmee leerlingen vertrouwd raakten met het onderwerp dood. Uit ervaring weet ik dat voorbereiding vooraf, werkvormen tijdens en bespreking achteraf het bezoek veel zinvoller maakten dan zomaar een rondleiding.

Eindelijk is er nu een boek, dat leerkrachten en gidsen een handleiding met veel werkvormen biedt.
Memento Mori is een pleidooi voor de integratie van de funeraire cultuur, specifiek de begraafplaats, in het lesprogramma van scholen, maar het geeft ook handreikingen aan gidsen, die rondleidingen geven op begraafplaatsen. En ook de geïnteresseerde kan er nog genoeg uit opsteken, omdat er vele facetten van de begraafplaats aan bod komen, zoals symboliek, geologie (soorten gesteenten), levensbeschouwing, graftrommels, statistieken en funeraire keramiek.
Het is wel heel duidelijk gericht op Vlaanderen, waar de wetgeving over en inrichting (interconfessioneel) van begraafplaatsen anders is dan in Nederland. Maar het biedt genoeg handvaten en werkvormen om aan de slag te kunnen. Al moet wel gezegd worden dat het boek niet  erg gestructureerd is, maar misschien daarom draagt het ook de subtitel ‘praktisch inspiratieboek’. Diverse deskundigen komen aan bod met soms wel heel diepgaande uitwerkingen van hun onderwerp (bv. Belgisch blauwe hardsteen ‘lezen’), maar het zijn vooral de didactische wenken achter elk hoofdstuk die inspiratie kunnen bieden. Zo kan een hoofdstuk over cijfers en statistieken rond dood en uitvaart gebruikt worden in lessen wiskunde, economie, aardrijkskunde en levensbeschouwing.
De vraag blijft wel in hoeverre scholen, die vaak vastzitten aan lesprogramma’s en te behalen einddoelen, dit thema in hun lessen kunnen, maar vooral willen integreren. Scholen zouden eens een vakoverstijgend project moeten opzetten, waarin het onderwerp eindigheid, dood en dodenbezorging vanuit de diverse disciplines belicht kan worden.

Na de grote vakantie kwamen er altijd wel een of meer leerlingen mij opzoeken met de mededeling ‘meneer, ik heb op vakantie in het buitenland een begraafplaats bezocht en ook foto’s voor u gemaakt’!

191 kast

Marlies Bol-Haagsma (hoofdred.)
Later… als ik dood ben
Uitgever: Later Media, nr.1 - 2017/18
magazine, 146 blz.,  € 5,95, te bestellen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

commentaar:
Op de vraag “Waarom Later…” antwoordt initiatiefneemster en hoofdredactrice Marlies-Bol-Haagsma: “Ik gun iedereen een afscheid waarover is nagedacht”.
De nadruk van het blad ligt dus op het laatste afscheid en dat komt in vooral korte artikelen, zoals een glossy past, aan bod, o.a. over uitvaartcake nieuwe stijl (oesters en champagne), andere uitvaartlocaties (opblaaskerk), uitvaartmuziek, kisten top 10 (van Sneeuwwitje  t/m Prestige), persoonlijke rouwkaart (alles kan), bijzondere begraafplaatsen (uiteraard subjectief), vervoer voor later (opoefiets met aanhanger), bijzondere urnen (van massief beton t/m muziekdoos), nalaten aan een goed doel. De artikeltjes worden afgewisseld met interviews, met Johnny de Mol (De reis van je leven), Anita Witzier (Voor wie steek jij een kaarsje op), Kefa Allush (De kist), Ilja Gort (?) en mensen die op een of andere manier werkzaam zijn in de uitvaart (van doodgraver tot imagostylist en vooral vrouwen in de uitvaart). En tot slot een rubriek ‘Lekker praktisch’: wat kost het, praktische tips en checklijstjes.

Kortom: een keur van keuzemogelijkheden en nadenkertjes over Later…

192 kast

René ten Dam, Leon Bok, Nanette de Jong
Technische missie Nieuwe Oranjetuin Paramaribo
Uitgever: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2017
brochure, 15 blz.. De digitale versie is te downloaden via https://cultureelerfgoed.nl/ (tik bij zoeken ‘paramaribo’ in).

tekst achterflap:
Gelegen in het hart van Paramaribo biedt de achttiende-eeuwse begraafplaats Nieuwe Oranjetuin unieke kansen om een brug te vormen tussen het heden en het verleden van zowel Suriname als Nederland.  Om die reden gingen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en stichting Dodenakkers.nl graag in op een uitnodiging van het Surinaamse Directoraat Cultuur om samen een visie te ontwikkelen ter ondersteuning van de rehabilitatie van deze bijzondere begraafplaats. In dit rapport worden context en historische waarden van Nieuwe Oranjetuin geschetst, waarbij met hulp van een restauratievisie de potentie van dit funeraire erfgoed verder benut kan worden. Het rapport is bedoeld voor iedereen  die Nieuwe Oranjetuin een warm hart toedraagt.
Met kennis en advies geeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de toekomst een verleden.

commentaar:
In deze brochure lees je waar een mooie samenwerking op het gebied van Gedeeld Cultureel Erfgoed toe kan leiden voor het behoud van het funerair erfgoed.
Meer over begraafplaats De Oranjetuin op https://www.atelier-terreaarde.nl/paramaribo