WIST U DAT

de kleinste joodse begraafplaats van Nederland in Deurne ligt?

Joodse begraafplaatsen zijn over het algemeen nogal klein,
er zijn joodse begraafplaatsen zonder grafstenen of met één grafsteen.
Maar de kleinste joodse begraafplaats met de kleinste oppervlakte,
met maar één grafsteen en één overledene bevindt zich in Deurne.
Hoe zit dat en hoe is de begraafplaats daar ontstaan?

In het kader van 75 jaar bevrijding maakte Studio Rocco Verdult onder de titel STILLLEVENS, Sleutelscènes van 75 Brabantse oorlogsverhalen een collectie van 75 maquettes op schaal 1:87. Iedere maquette vertelt over een beslissend moment in een persoonlijk verhaal.
In september 1944 werd Noord-Brabant bevrijd. Daarom is in elke Brabantse gemeente in de maand september minstens één van de Stilllevens te zien.
Tijdens de Dutch Design Week (19-27.10.2019) is er een overzichtsten-toonstelling van alle 75 maquettes in gebouw TQ op Strijp-T.

In de St. Willibrorduskerk in Deurne staat de maquette Stillleven - Een verraderlijke moord.
In het miniatuurmodel wordt het verhaal van de zestienjarige Joodse jongen Erwin Michael Joseph verteld. Hij zou in 1942 door mensensmokke-laars naar een onderduikadres worden gebracht, maar werd onderweg vermoord. Hij ligt begraven op een deel van de Protestantse Begraafplaats aan de Helmondseweg in Deurne, dat sinds 1994 een officiële Joodse begraafplaats is.

wud 219

Tegen de muur van de Protestantse Begraafplaats in Deurne ligt te midden van andere graven het graf van Erwin Michael Joseph (23 september 1925 - 16 september 1942).
Samen met zijn moeder en stiefvader was hij vanuit Berlijn naar Nederland gevlucht en kwam terecht in Deurne. Vandaar zouden ze tegen betaling van 10.000 gulden naar Zwitserland worden gesmokkeld.


Erwin Michael werd door mensensmokkelaars zogenaamd meegenomen naar een ander onderduikadres, maar onderweg sloegen de smokkelaars hem dood met een hamer en begroeven zijn lijk.


Een kleine drie jaar later, op 23 juni 1945, wees een van de moordenaars het graf aan en werd het lichaam herbegraven op de Protestantse Begraafplaats in Deurne.
Toen men in 1994 ontdekte dat het om een Joodse jongen ging, kocht een rabbijn zijn graf, werd zijn graf een joodse begraafplaats en werd er een nieuwe grafsteen geplaatst.
De tekst op de zerk luidt: Jewish refugee from nazism murdered by men promising safety. His parents survived. Hidden by local citizens.